Peiling: JA21, Volt en Forum groeien stug door, VVD en CDA verliezen

Joost Eerdmans en Annabel Nanninga van JA21.

Deze week zien we eindelijk een aantal interessante verschuivingen in de opiniepeiling van Maurice de Hond. De campagne voor de Tweede Kamerverkiezingen is ondertussen losgebarsten en de veranderingen in de publieke opinie zien er niet goed uit voor regeringspartijen VVD en CDA. Beide formaties verliezen in de peiling van De Hond een aantal zetels. Daarentegen doen drie nieuwe partijen het juist uitzonderlijk goed. Dat zijn Forum voor Democratie, JA21 en Volt. Ook D66 pakt deze week een zeteltje, maar staat in vergelijking met de verkiezingsuitslag van 2017 op zwaar verlies. Tevens heerst het vermoeden dat De Hond de PvdA overschat. Hieronder zie je de resultaten van de peilingen.

Peiling van 7 maart 2021

Bron: Maurice de Hond / Peil.nl

Als we naar de bovenstaande tabel kijken wordt direct duidelijk dat regeringspartijen VVD en CDA zetels verliezen, maar nog steeds enorm groot zijn. De VVD is in de peiling 8 zetels groter dan de PVV van Geert Wilders, die nu met 24 zetels op de tweede plaats staat. Het is gissen naar de precieze overwegingen van kiezers, maar het laat zich eigenlijk wel makkelijk raden waarom VVD en CDA zetels verliezen: het coronabeleid van de regering kan op veel kritiek rekenen en veel van de kiezers van de VVD en het CDA, zoals MKB’ers en boeren, zijn teleurgesteld.

Het besef dat premier Rutte ons land heeft opgezadeld met een recordschuld in slechts een jaar tijd terwijl de Nederlandse economie nog grotendeels op slot zit lijkt langzaam in te dalen bij kiezers. Ook het juridische geklungel in de toeslagenaffaire en de Avondklokzaak van Viruswaarheid doet de statuur van de regeringspartijen geen goed. Daarnaast zijn de retorische wanprestaties van Hoekstra en Rutte in de debatten mogelijk ook een afstotende factor. Aangezien de publieke opinie meestal wat achterloopt op gebeurtenissen, is het de verwachting dat de verschuivingen van deze week zich kunnen transformeren in een trend en de VVD en het CDA nog wat zetels moeten gaan inleveren voordat de verkiezingen plaatsvinden.

PvdA overschat

Toch is het meest opvallend aan de peiling het feit dat De Hond denkt dat de PvdA ruim 13 zetels haalt bij de komende stembusgang. De enige reden waarom de partij zoveel zetels zou kunnen halen is omdat de SP en GroenLinks slechter presteren, maar eigenlijk is dat niet het geval. Als we kijken naar de retorische prestaties van de lijstaanvoerders van deze drie partijen dan is Ploumen veruit de zwakste debater in vergelijking met Marijnissen en Klaver. Daarnaast is haar beantwoording van vragen (zoals bij Nieuwsuur, zie video hieronder) ronduit amateuristisch en brengt ze weinig wezenlijks in.

Daarnaast speelt voor de PvdA ook nog de toeslagenaffaire. Door het vertrek van Lodewijk Asscher zijn linkse kiezers er op niet mis te verstane wijze aan herinnert wat de rol van de PvdA was in het bezuinigingsproces van het kabinet Rutte II en de teloorgang van de rechtstaat. De vraag of de partij sterker of zwakker is geworden sinds het vertrek van Lodewijk Asscher kan slechts beantwoord worden met een woord: zwakker, natuurlijk. Ploumen kan gewoonweg niet tippen aan de gestructureerde en overtuigende communicatie van Asscher. Hierdoor lijkt de PvdA eigenlijk veel zwakker dan in 2017. Kortom, het zou een wonder zijn als de partij weer 9 zetels haalt. Veel eerder lijkt de PvdA af te stevenen op een recordverlies. Wellicht haalt de partij nipt 8 zetels.

Volt, JA21 en Forum in de lift

Dit keer doen ruim 37 partijen mee aan de Tweede Kamerverkiezingen en allerlei nieuwkomers staan nu al op zetels in de peilingen. Dat is uniek. Forum voor Democratie werd opgericht in 2016 en Volt in 2017 en zijn beiden dus nog piepjong in historische termen. Beide partijen scoren deze week een extra zetel.

Volt lijkt vooral een concurrent van D66 en GroenLinks en behoort eveneens tot de Groenen-fractie in het Europees Parlement. De partij staat op twee zetels en er is ruimte voor meer groei als de partij in staat is om de punten in het verkiezingsprogramma onder de aandacht van kiezers te krijgen. Ook is het nu wel duidelijk dat de campagne van Forum voor Democratie aan slaat. Dat is niet alleen te zien aan de grote drukte bij de  campagnerally’s van de partij, maar ook in de peilingen van De Hond. De partij van Baudet kan komende weken nog wat zetels afsnoepen van de PVV.

Ook JA21 scoort voor een piepjonge partij met drie zetels enorm goed. De partij werd op 18 december 2020 opgericht door Joost Eerdmans en Annabel Nanninga, maar komt bijzonder goed voor de dag. Dat is enigszins een verassing gezien de korte levensduur van de partij, maar als we naar het inhoudelijke programma van JA21 kijken, dan zien we daar een zeer coherent en logisch geheel. Eerdmans is wellicht niet zo flamboyant als een Klaver of Baudet, maar hij is wel een stabiele factor waar mensen op kunnen rekenen. Met Eerdmans weet je zeker dat er geen gezeik komt, maar dat de partij voor alles gaat en niet het ego. Ook in Rotterdam heeft Eerdmans als wethouder prima werk verricht. In die zin is Eerdmans een ‘veilige keuze’ en deze overweging kan hem extra zetels opleveren op 17 maart.