Video: Jetten onder vuur in Noordelijk lijsttrekkersdebat

Plaatsvervangend lijsttrekker Rob Jetten (D66) bevond zich zojuist in het spervuur van Lilliane Marijnissen en de presentator van het Noordelijk lijsttrekkersdebat vanwege de trage ontwikkeling van de Lelylijn. Jetten en zijn partij pleiten al langer voor een OV verbinding tussen de randstad en Groningen, maar er zit tot op heden weinig schot in de zaak. Jetten was aanwezig als invaller van minister Sigrid Kaag, die met het kabinet in overleg was en als lijstrekker niet aanwezig kon zijn.

Wat betreft de Lelylijn, een relevant onderwerp voor het noorden van Nederland, was Rob Jetten (D66) duidelijk over de redenen waarom hij de Lelylijn zo belangrijk vindt. De PvdA en ChristenUnie leken niet helemaal mee te willen bewegen in de door Jetten gesuggereerde Lely consensus en Seegers (CU) wil dan wel ook een Nedersaksen verbinding zien. Dat is nou politiek.

Voor Klaver is de Lely consensus duidelijk. GroenLinks ziet kansen in het mogelijk maken van ‘wonen in Friesland en werken in Amsterdam’. En wie wil dat nu niet? Met een snelle treinverbinding kan het. Een verbinding over de afsluitdijk kwam niet ter sprake trouwens.

Zogezegd lijkt er dus een Lely consensus te bestaan. Ten minste als de aanwezige partijen daadwerkelijk representatief zijn voor de politieke opinie in Nederland. Want alleen de meest populaire partijen in de peilingen waren aanwezig. Of die selectie juist blijkt is afwachten. Partijen als FVD, SGP en DENK zijn niet aanwezig, maar hadden zeker vuur in het debat kunnen brengen.

Wel is het debat inhoudelijk. Ook Jetten deed op een gegeven moment eventjes goed mee, maar was later toch weer lange tijd stil. Klimaatverandering was ook niet het onderwerp waar de D66’er op kon shinen. Dat was Klaver. De GroenLinks leider was heel stellig en was van mening dat de burger ‘niet voldoende profiteert van de energietransitie’. Hoe het dan wel moet bleef vaag.

Daarnaast is het ook een enorme uitdaging en klus als je erover nadenkt. Vooral als je de sterk groeiende wereldbevolking in de formule meeweegt. Pieter Omtzigt van het CDA, die voor de verandering eens de status quo uit de wind hield, benadrukte dat het klimaatvraagstuk “stapje voor stapje ” moet worden opgepakt. Met zijn status quo woordvoeringen sorteerde Omtzigt alvast voor op kritische vragen die later gesteld werden, bijvoorbeeld over uitspraken dat Nederland ‘een bananenrepubliek dreigt te worden’ of zou zijn.

Dat was vrij snel aanleiding om  te spreken over de stikstofcrisis en de problemen in de landbouw. Een boer die tijdens het item het woord nam waarschuwde dat boeren “vertrekken naar het buitenland” als het beleid niet beter wordt. ChristenUnie-leider Seegers zag vervolgens direct zijn kans en kreeg het woord. Echt zijn onderwerp. Met een trouwe boerenachterban van evangelische slag in gedachten is dat ook geheel logisch.

Een opnieuw oplaaiende stikstofcrisis ligt op de loer en Geert Wilders (PVV) ging toch wel even los toen hij aan het woord kwam. Niet alleen op dit onderwerp, maar gewoon altijd. Zoals Wilders dat doet. Of zich dat gaat vertalen in een positie in het kabinet is voor nu nog een te voorbarige vraag, maar als oppositieleider moet hij zijn kritiek nu gaan vertalen in een visie alvorens hij serieus kan gaan nadenken over het kabinet.