Zorgen om verkiezingsopkomst door corona

Gisteren vond de ‘officieuze’ aftrap van de campagne voor de Tweede Kamerverkiezingen plaats in het noorden van ons land. Daar gingen de afgezanten van de (volgens de peilingen) meest kansrijke partijen in debat. Door de coronacrisis zijn het andere verkiezingen dan normaal en er gingen nog even geruchten dat de verkiezingen zouden worden uitgesteld. Dat laatste is niet bevestigd, maar dat er zorgen zijn rondom de verkiezingsopkomst is evident. 

Om die reden had minister Ollongren al een nieuw wetsvoorstel doorgevoerd om daarmee de opkomst tijdens de verkiezingen te stutten en de drukte tussen de mensen beter te verspreiden. Het wetsvoorstel van Ollongren maakt het mogelijk om de drukte te spreiden over meerdere dagen. In elke gemeente gaan een aantal stemlokalen twee dagen eerder open. Dat er zorgen bestaan om de opkomst bleek ook gisteren tijdens het Noordelijk Lijsttrekkersdebat.

Kiezers moeten natuurlijk wel weten dat de mogelijkheid om gespreid te stemmen bestaat. Hierbij speelt communicatie vanuit de Gemeenten een belangrijke rol. Burgers moeten toch echt ten minste zeven dagen voordat het stembureau open gaat weten dat men eerder een stem kan uitbrengen. Of de opkomst door de coronacrisis in gevaar komt weten we niet zeker, maar de opkomst voor lokale verkiezingen in de afgelopen maanden suggereert wel dat de opkomst lager zal zijn dan anders.

In sommige Gemeenten stemmen ondertussen meer burgers niet dan wel. Dat bleek tijdens de de Gemeentelijke herindelingsverkiezingen in Vught. Daar was de opkomst slechts 51% en stemden dus bijna meer mensen niet dan wel. Of deze lage opkomst door het coronavirus komt is echter maar de vraag, omdat ook in Groningen en tal van andere Gemeenten de opkomst bijzonder laag was. Zo stemden in de Gemeente Groningen afgelopen keer meer mensen niet dan wel en bepaalde een minderheid hoe de Gemeenteraad eruit kwam te zien. Toen was er nog geen corona.

Ook in andere gemeenten zoals Appingedam was de opkomst tijdens de Gemeentelijke verkiezingen bijzonder laag, maar dit kon niet door het coronavirus worden verklaard volgens burgemeester Gerard Beukema van Delfzijl. De opkomst was historisch laag, maar had volgens de burgemeester ‘andere oorzaken’. Wellicht een totaal verlies van vertrouwen van de burger in de Gemeentelijke politiek. Wie zal het zeggen?

Of de verkiezingsopkomst voor de Tweede Kamer ook lager is dan in andere jaren is dus nog even afwachten, maar het is zeker niet onredelijk te verwachten dat een groot aantal kiezers thuis zal blijven. Het verbreden van de openingstijden van stemlokalen, zoals Ollongren mogelijk maakt met haar nieuwe wet, is dan ook zeker geen slecht idee.