Peiling: kiezers GroenLinks en SP haken af, 50Plus stort in

Uit de meest recente peiling van Maurice de Hond (Peil.nl) blijkt dat vooral GroenLinks en SP-kiezers en overwegen om hun stem op een andere partij uit te brengen. De Hond bevroeg de deelnemers in zijn panel of zij opnieuw op dezelfde partij zouden stemmen als tijdens de vorige verkiezingen. De peiling laat zien dat de meeste kiezers loyaal blijven aan de partij waarop zij vorige keer ook stemden, maar dat GroenLinks en SP-kiezers twijfelen. Bij 50Plus lijkt de koek volledig op en geven oud-kiezers aan de partij ‘geen kans meer te gunnen’.

Kiezersloyaliteit

Bron: Maurice de Hond / Peil.nl

Wanneer we naar de bovenstaande afbeelding kijken dan is direct duidelijk dat slechts een partij echt goed scoort in het behouden van kiezers. Dat is de ChristenUnie. Ruim 75% van de ChristenUnie-kiezers in de steekproef van De Hond gaf aan om ook in 2021 weer op de partij van Gert-Jan Seegers te stemmen. Daarmee bevindt ChristenUnie zich op eenzame hoogte en weet zij haar kiezers goed aan zich te binden. De enige partij die nog enigszins in de buurt komt qua kiezersloyaliteit is de PVV van Geert Wilders, waarvan 64% van de PVV-kiezers uit 2017 aangeeft om ook in maart 2021 opnieuw op Wilders te stemmen.

Opvallend zijn de dramatische scores voor kiezersloyaliteit bij de partijen GroenLinks en SP. Met name de houding van oud-GroenLinksers is veelzeggend: ruim 35% van de ondervraagden geeft aan dat zij de partij van Klaver geen nieuwe kansen meer gunnen. Terwijl het percentage kiezers dat 100% zeker is om de partij trouw te blijven slechts 42% bedraagt! Ook bij de SP zijn de kiezers minder zeker van hun zaak en overwegen zij ook om op een andere (waarschijnlijk ‘linkse’) partij te stemmen. Het antwoord op de vraag waarom zowel GroenLinks als SP-kiezers overwegen van partij te ruilen ligt waarschijnlijk verscholen in de prestaties van beide partijen in het parlement. Die is nu eenmaal niet bijster sterk geweest in afgelopen jaren. Beide partijen werden wellicht niet geplaagd door corruptieschandalen of ophef rondom racistische uitspraken, zoals dat bij FVD het geval was, maar zijn ‘te afwezig’ in het debat en lijken qua standpunten soms ook niet te onderscheiden van een PvdA, bijvoorbeeld.

Voor een andere partij is het nu in ieder geval duidelijk dat de koek op is en dat is de partij 50Plus. Henk Krol verliet afgelopen jaar nog de partij en het lijkt er sterk op dat veel kiezers de partij ‘geen kans’ meer gunnen. Ze behoudt slechts 21% van haar kiezers uit 2017. Met een dergelijke score is het dan ook de verwachting dat we 50Plus niet meer terugzien in de Tweede Kamer na maart 2021. En als we er goed over nadenken welke unieke kennis, vaardigheden en ideeën de partij heeft ingebracht in afgelopen jaren dan wordt al snel duidelijk waarom deze score er bij Maurice de Hond uit komt: nauwelijks.

Verder denkt De Hond dat de verkiezingsopkomst lager kan uitvallen door de corona situatie, maar dat juist nieuwe partijen daarvan gaan profiteren. In de regel is dat eigenlijk niet zo en is het logischer dat een hogere opkomst ertoe leidt dat nieuwe partijen grotere kansen maken, maar in deze tijden van corona kan het zomaar zijn.

“Terwijl de verschuivingen ook deze week gering zijn (VVD en PVV -1, 50PLUS en BIJ1 +1) treft u 22 dagen voor de start van de verkiezingen vandaag een uitgebreide analyse aan van de toch wel wankele positie van de partijen. En ook van de grote kans dat nieuwe partijen meer kiezers gaan trekken dan nu wordt aangenomen (zeker als de opkomst onder de 70% zal dalen)” – Maurice de Hond

Er gaan inderdaad geluiden op dat sommige mensen angstig zijn om fysiek in het kieshokje hun stem uit te brengen tijdens de verkiezingen in maart. Het is daarom eigenlijk onbegrijpelijk dat de verkiezingsmethodiek nog niet is gemoderniseerd en zich nog op ouderwetse wijze voltrekt. Nu de coronacrisis op z’n hoogtepunt is zou het juist innoveren van de verkiezingen om bijvoorbeeld te stemmen via DigiD een logische keuze zijn. Echter is het natuurlijk nu wel erg laat om nog grote wijzigingen aan te brengen. Het is schier onmogelijk.