Waarom veel game reviews tegenwoordig ongeloofwaardig zijn

Iedereen speelt weleens een spel. Soms op een XBOX, een telefoon of gewoon achter je computer. Veel games zijn tegenwoordig gratis en hierdoor toegankelijker voor een groot publiek dan vroeger. Toch worden er ook nog steeds veel spellen gepubliceerd waarvoor je een aantal tientjes moet neerleggen. Denk aan de nieuwste Total War games, Battlefield of de Call of Duty serie. Toch weet je als gamer niet altijd waar je aan begint als je zo’n spel koopt. Zoals de vroegtijdige release en flop van Cyberpunk 2077 onlangs nog heeft laten zien nemen ontwikkelaars en uitgevers regelmatig een loopje met hun klant en de realiteit. Zo leveren zij onvolledige of zelfs onspeelbare spellen op en publiceren deze. Dat is natuurlijk zonde van je geld. Veel mensen voelen zich hierdoor ook opgelicht, zeker als blijkt dat de uitgevers via eenzijdige marketingcampagnes en nep-recensies de consument beïnvloeden. Normaal gesproken, zoals met de aanschaf van een telefoon, kun je jezelf beschermen tegen misaankopen door recensies te lezen, maar in de game industrie worden kritische recensies, die gebruikmaken van in-game beeldmateriaal, juridisch aangevallen door de uitgevers van games.

Tegenwoordig zijn er bijna geen kritische game reviews meer te vinden. Niet op YouTube en ook niet op reguliere media websites. Dit komt door de strikte copyright regelgeving die game uitgevers onevenredig veel macht geeft over hun content, terwijl journalisten de in-game beelden vanuit journalistiek oogpunt alleen kunnen mogen tonen als het medium positief rapporteert over het spel. Of ten minste niet té kritisch is zodat het de aankopen belemmert. Natuurlijk kan een journalist wel beelden tonen en kritisch zijn, maar deze journalist heeft vervolgens een grote kans om een juridische brief op de mat te krijgen met een ‘copyright infringement’ van de uitgever. Veel uitgevers staan namelijk alleen ‘positieve content’ toe. En dat is natuurlijk eenzijdig geïnterpreteerd als ‘draagt bij de verkopen van het spel onafhankelijk van de kwaliteit van het product’.

Door deze juridische constructie zijn vrijwel alle gamereviews tegenwoordig positief en is er nauwelijks echte kritiek op de uitgevers van spellen. Pas als er echt grote ophef ontstaat, zoals recentelijk over Cyberpunk, durven sommige platformen het aan om voorzichtig kritiek te hebben op de uitgevers van de games, maar dan ook niet in hun eerste review. Zo gaf Tweakers een spel dat nauwelijks speelbaar was voor miljoenen consumenten een 7,5. Een voldoende voor een kapot product… Het waren vervolgens individuele gamers die alle risico’s op zich namen en duizenden video’s maakten waarin de welhaast overduidelijke oplichterij duidelijk werd getoond, zo bericht de New York Times. Toch is men bij Tweakers.net heel stellig: het spel verdiend een 7.5. Dat is natuurlijk raar: als een student een masterscriptie inlevert dat niet volledig leesbaar is wordt het ook afgekeurd met een onvoldoende!

De huidige wet staat wel toe dat reviewers feiten vertellen over een spel, maar mogen deze feiten vervolgens niet ondersteunen met empirisch bewijsmateriaal omdat dit de auteursrechten van uitgevers zou schenden. Dit maakt de kritische game reviews per definitie minder nuttig voor de consument als dat de positieve game reviews dat zijn voor uitgevers. De balans is dus zoek. Verder kunnen ontwikkelaars de feiten die door critici worden benoemd vervolgens verbeteren en claimen dat deze fouten nooit hebben betaan. Immers mogen critici geen in-game beelden tonen als empirisch bewijsmateriaal voor de benoemde feiten. Hierdoor komen journalistieke initiatieven ook in juridisch arbitraire situaties terechtkomen. Waarbij een uitgever eist dat de criticus een rectificatie van de kritiek doet omdat de bug volgens de uitgever niet zou bestaan. Voor een criticus is het hierdoor bijna onmogelijk om daarna nog te kunnen bewijzen dat de bug daadwerkelijk bestond.

Wel kan onder artikel 15a van de Auteurswet worden verstaan dat je korte fragmenten van een game toont, mits er aan een aantal voorwaarden voldoet. Dit betekent dus niet dat journalisten per definitie het recht hebben om dergelijke beelden te tonen, maar er dus sprake is van een groot juridisch afbreukrisico voor kritische game reviewers. Het probleem van dergelijke juridische zaken is uiteindelijk dat de interpretatie van de wet gebaseerd is op een consensus van juristen. En die groep is oneindig groot.

Mijn interpretatie van het wetsartikel 15a in de Auteurswet heb ik van een jurist ontvangen als mogelijk beschermmiddel tegen copyright infringements bij het publiceren van in-game beeldmateriaal voor game recensies. Terwijl andere juristen van mening zijn dat het artikel niet toepasbaar is. Kortom, juristen zijn het niet over alles eens. Uiteindelijk gaat een rechter erover wat de juiste interpretatie is. En dat is dus precies het punt: er is een enorm groot juridisch afbreukrisico bij het publiceren van kritische game reviews. Wat mogelijk ook deels verklaart waarom er zo weinig platformen zijn die kritisch durven zijn op de gepubliceerde games en daarbij ook beeldmateriaal gebruiken.

Simpelweg vanwege dit afbreukrisico. En dat risico kan in de duizenden euro’s oplopen, terwijl veel game reviewers geen verdienmodel rondom hun game kritiek opzetten. Zo’n constructie leidt dus al vrij snel tot een scheve situatie waarin vooral positieve feedback wordt gegeven, maar harde (en soms ook nodige) kritiek niet mogelijk is.

Copyright voor gamereviews oprekken

Het is daarom zaak dat de copyright rechten van game uitgevers worden opgerekt zodat journalistieke initiatieven écht kritisch kunnen zijn op de games die worden uitgebracht en consumenten hierdoor beter worden beschermt voor misinformatie en game propaganda. Veel van de YouTubers die ik momenteel volg mogen alleen in-game content laten zien als zij positief zijn over het spel, zelfs als er vanuit een bepaalde optiek een ‘kapot product’ wordt geleverd door de uitgever. Het leveren van kritiek op de ontwikkeling van de game industrie heeft ook waarde in zichzelf, omdat het de industrie geen goed doet wanneer consumenten verhalen wordt verteld die niet overeenkomen met de realiteit. Dat is gewoon oneerlijk en grenst aan oplichting.

Het zou daarom goed zijn als een rechter game critici, die in-game content van gepubliceerde spellen laten zien vanuit een journalistiek oogpunt, ook die ruimte biedt. Hierdoor worden de uitgevers van dergelijke producten geconfronteerd met solide kritiek -wat het spel uiteindelijk alleen maar beter maakt-, en zijn consumenten beschermt tegen een eenzijdige misinformatiecampagne gericht op het verkopen van meer games, puur en alleen gebaseerd op de dreiging van copyright infringements van de zijde van de uitgevers.

Het zou de game industrie dan ook veel goeds brengen als dergelijk gebruik van copyright materiaal voor journalistieke initiatieven wordt toegestaan. De consument krijgt op die manier ook een beter beeld van de realiteit achter een game en hierdoor meer bescherming tegen onrealistische marketingcampagnes. Hiervoor kan de wet op Auteursrecht wel een aantal wijzigingen gebruiken, maar dit wordt momenteel bemoeilijkt vanwege de relevantie van de Europese Unie in het wetgevende proces rondom auteursrechten. Brussel heeft namelijk ook nog iets in de melk te brokkelen, waardoor het vanuit een realistisch politiek oogpunt gezien niet mogelijk is om de bepalingen te wijzingen. Dat zou ten minste 10 jaar duren. Wellicht zelfs langer.

Maar aangezien zo’n situatie uitgevers de macht ontzegt om met in-game beelden en copyright regels eenzijdige framing campagnes te organiseren, zullen uitgevers hier waarschijnlijk niet blij van worden. Daarnaast kost het game journalisten ook enorm veel tijd om alle juridische voorwaarden per game en per uitgever uit te pluizen en te zien welke bepalingen er zijn voor het gebruik van beelden voor journalistieke doeleinden. Hierdoor is het vrijwel onmogelijk om journalistiek te beoefenen in de context van games. Vaak zijn dergelijke bepalingen over journalistieke doeleinden helemaal niet opgenomen, waardoor er een ‘juridische leegte’ bestaat die altijd kan worden ingevuld met nieuwe copyright infringement zaken. Dit probleem zie je bij allerlei andere producten en diensten overigens niet.

In een markt als die van de smartphones bestaat dit probleem niet. Zo mag iedereen een filmpje maken van een smartphone en deze delen om aan consumenten te laten zien hoe het product werkt en of het gaat om een goede aanschaf of dat het product toch gebrekkig is. Aangezien consumenten mogen verwachten dat zij de mogelijkheden hebben om in staat te zijn om zich goed te informeren is het dan ook geen stijl dat de game industrie echt kritische reviews onderdrukt om daarmee hun marketingcampagne niet in gevaar te brengen.